{"id":237,"date":"2022-07-08T14:08:15","date_gmt":"2022-07-08T11:08:15","guid":{"rendered":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/?p=237"},"modified":"2022-09-19T17:43:37","modified_gmt":"2022-09-19T14:43:37","slug":"kanun-nasil-yapilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/kanun-nasil-yapilir\/","title":{"rendered":"Kanun Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r? Kanunlar\u0131n Yasala\u015fma S\u00fcreci"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kanun Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r? Kanun Nedir?<\/strong> Kanun, normlar hiyerar\u015fisinde yer alan, devletin yasama organ\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczeni sa\u011flamada en s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131 hukuki bir metin t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00c7o\u011funlukla metin halinde yani yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri de vard\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Kanun Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Bir\u00e7ok konuda hayat\u0131m\u0131za \u00f6nemli derecede d\u00fczenlemeler getiren kanunlar milleti temsil eden meclis taraf\u0131ndan belirli s\u00fcre\u00e7ler izlenerek yap\u0131lmaktad\u0131r. Belirli oylama s\u00fcre\u00e7lerinden ge\u00e7erek Cumhurba\u015fkan\u0131 onay\u0131na sunulan bu hukuki metinler hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>Kanunlar\u0131n Yasala\u015fma S\u00fcreci<\/h2>\n<p>Kanunlar\u0131n yasala\u015fma s\u00fcrecini 4 ana ba\u015fl\u0131kta toplayabiliriz;<\/p>\n<ol>\n<li>Kanun \u00d6nerisi A\u015famas\u0131<\/li>\n<li>Komisyon A\u015famas\u0131<\/li>\n<li>Meclis Taraf\u0131ndan incelenme ve Oylama A\u015famalar\u0131<\/li>\n<li>Onaylanma ve Yay\u0131mlanma A\u015famas\u0131<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kanun nas\u0131l yap\u0131l\u0131r sorusunun cevab\u0131 bir s\u00fcre\u00e7le a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. \u0130lgili s\u00fcre\u00e7 kanunlar\u0131n yasala\u015fma s\u00fcreci olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Kanunlar\u0131n Yasala\u015fma S\u00fcreci \u015fu \u015fekilde i\u015flemektedir;<\/p>\n<h3>Kanun \u00d6nerisi A\u015famas\u0131<\/h3>\n<p>Kanunun olu\u015fum s\u00fcreci ilk olarak \u00f6neri ile ba\u015flar. Eski sistemde bir kanun \u00f6nerisini Bakanlar Kurulu ya da milletvekillerinin bizzat kendisi verebiliyordu. Yeni kabul g\u00f6ren sistemde Bakanlar Kurulu olmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu sistemde Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan sunulan &#8220;kanun tasar\u0131lar\u0131&#8221; da ortadan kalkt\u0131. Fakat milletvekilleri taraf\u0131ndan sunulan kanun teklifi ge\u00e7erlili\u011fini koruyor.<\/p>\n<h3>Komisyon A\u015famas\u0131<\/h3>\n<p>Yasa teklifi \u00f6nce Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na sunulur. Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bu teklifi komisyona g\u00f6nderir. Hangi komisyonun uzmanl\u0131k alan\u0131na giriyorsa o komisyon s\u00fcreci devral\u0131r. Komisyon gerekli incelemeleri yapt\u0131ktan sonra bununla ilgili bir rapor haz\u0131rlar. Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na sunar. Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 raporu t\u00fcm milletvekillerine birer tutanak \u015feklinde da\u011f\u0131t\u0131r.<\/p>\n<h3>Meclis Taraf\u0131ndan incelenme ve Oylama A\u015famalar\u0131<\/h3>\n<h4>Kanun Teklifinin 48 Saat Bekleme S\u00fcresi<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/docs\/ictuzuk.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc<\/a> Madde 52&#8217;de belirtildi\u011fi \u00fczere Genel Kurula sevk edilen bir komisyon raporu veya herhangi bir metin, aksine karar al\u0131nmad\u0131k\u00e7a da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 tarihinden itibaren k\u0131rksekiz saat ge\u00e7meden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclemez.\u00a0Bu kural\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u015fudur; meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 milletvekillerine raporu sunduktan sonra meclis genel kurulunda o kanun tasar\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclebilmesi i\u00e7in en az 48 saatin ge\u00e7mesi gerekiyor. Ama \u00f6ncelikli g\u00f6r\u00fc\u015fme dedi\u011fimiz bir istisnai durum var.<\/p>\n<p>Kanun teklifini yapan milletvekilleri veya komisyonun bizzat kendisi ba\u015fkanl\u0131k divan\u0131ndan bu yasama teklifi veya tasar\u0131s\u0131n\u0131n 48 saat dolmadan \u00f6nce g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi gerekti\u011fini gerek\u00e7eli bir \u015fekilde talep edebilir. Bu \u00f6ncelikli g\u00f6r\u00fc\u015fme meclis genel kurulu taraf\u0131ndan oylan\u0131r. Kabul edilirse 48 saat beklemeksizin teklif mecliste g\u00f6r\u00fc\u015fmeye a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h4>Komisyon Raporunun Genel Kurulda G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclme A\u015famas\u0131<\/h4>\n<p>Bekleme s\u00fcresi sonras\u0131nda teklif hakk\u0131nda genel kurulda g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. Komisyon raporu her zaman yasa teklifinin kabul edilmesi y\u00f6n\u00fcnde bir sonu\u00e7la bitiyor olmayabilir. Komisyon yasa teklifi veya tasar\u0131s\u0131n\u0131n reddedilmesi gerekti\u011fini de s\u00f6yl\u00fcyor olabilir. Burada bak\u0131lacak olan komisyonun raporu Ret y\u00f6n\u00fcnde bir raporunu kabul y\u00f6n\u00fcnde bir rapor mu oldu\u011fudur.<\/p>\n<p>Komisyonun Ret y\u00f6n\u00fcndeki karar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k mecliste kar\u015f\u0131m\u0131za iki farkl\u0131 durum ortaya \u00e7\u0131kar. Mecliste bu komisyon raporuna direkt oylama yap\u0131l\u0131r. Komisyonun raporu kabul m\u00fc ret mi diye.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Komisyonun ret karar\u0131 verdi\u011fi rapora kabul (Rapor Do\u011fru) karar\u0131 \u00e7\u0131karsa;<\/strong> Teklif direk reddedilmi\u015f olur.<\/li>\n<li><strong>Komisyonun ret karar\u0131 verdi\u011fi rapora ret karar\u0131 \u00e7\u0131karsa;<\/strong> Komisyon raporu iptal edilir. Teklif komisyona geri yollan\u0131r. Yeniden o yasa teklifinin \u00fczerinden ge\u00e7ilir ve tekrardan o s\u00fcre\u00e7 en ba\u015ftan ba\u015flar.<\/li>\n<li><strong>Komisyonu raporu teklifin kabul\u00fc y\u00f6n\u00fcnde ise, <\/strong>Mecliste bunu kabul ederse, bu sefer yasa teklifinin veya tasar\u0131s\u0131n\u0131n meclis genel kuruluna g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesine ba\u015flan\u0131r. Ama komisyonun raporu kabul y\u00f6n\u00fcnde olmas\u0131na ra\u011fmen meclis ret ederse teklifin reddedildi\u011fine kadar verilir ve bir tam y\u0131l ge\u00e7meksizin bir daha ayn\u0131 konuda meclis genel kuruluna yasa teklifi veya tasar\u0131s\u0131 sunulamaz.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yasama d\u00f6nemi bitmi\u015f ve yeni bir yasama d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015fsa orada bir tam y\u0131l\u0131n ge\u00e7mesini beklemeksizin ayn\u0131 konuyla ilgili teklif ya da tasar\u0131 sunulabilir.<\/p>\n<h4>Genel Kurulda Genel G\u00f6r\u00fc\u015fme A\u015famas\u0131<\/h4>\n<p>Genel kurul taraf\u0131ndan \u00f6nce kanun teklifinin b\u00fct\u00fcn maddeleri i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Yani kanun bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Bunun sonucunda oylama yap\u0131l\u0131r. Maddelere ge\u00e7elim mi yoksa ge\u00e7meyelim mi anlam\u0131nda bir oynama. E\u011fer maddelere ge\u00e7ilmesi y\u00f6n\u00fcnde kabul karar\u0131 \u00e7\u0131karsa bu sefer tek tek maddelerin incelendi\u011fi bir genel kurul oturumu ba\u015flar. E\u011fer reddedilirse zaten yine reddedilmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Maddeler tek tek incelendikten sonra bu sefer t\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda oylamaya ge\u00e7ilir. Bu maddeler incelenirken siyasi parti gruplar\u0131 komisyonun kendisi ya da h\u00fckumet o maddelerle ilgili de\u011fi\u015fiklik \u00f6nergesinde de bulunabilirler. Yani maddelerin \u015fu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmesini teklif ediyoruz diye teklif sunuyorlar. Bu teklifler oylamaya tabi tutuluyor. E\u011fer oy \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flan\u0131rsa madde o teklife g\u00f6re d\u00fczenleniyor.<\/p>\n<h4>Kanunlara Kanun Niteli\u011fi Kazand\u0131ran \u0130\u015flem<\/h4>\n<p>Kanun hakk\u0131ndaki d\u00fczenleme talepleri sonuca ba\u011fland\u0131ktan sonra kanunun b\u00fct\u00fcn\u00fc hakk\u0131nda oynamaya ge\u00e7ilir. T\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda yine oylamada Ret karar\u0131 \u00e7\u0131karsa reddedilmi\u015f stat\u00fcs\u00fcne ge\u00e7er kanun. Kabul edildi\u011finde kanun niteli\u011fi kazan\u0131yor. Bu teklife ya da tasar\u0131ya kanun niteli\u011fini kazand\u0131ran i\u015flemdir.<\/p>\n<h3>Onaylanma ve Yay\u0131mlanma A\u015famas\u0131<\/h3>\n<p>Kanunun b\u00fct\u00fcn\u00fc hakk\u0131nda oynamaya ge\u00e7ildi, kabul edildi ve kanunla\u015ft\u0131. Sonras\u0131nda Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na sunuluyor. Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bunun yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in cumhurba\u015fkan\u0131na g\u00f6nderiyor. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde iki se\u00e7enek var. Ya 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde bunu yay\u0131nlayacak ya da anayasaya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015fey olabilir, ya da h\u00fckumet politikas\u0131na memleketin hayr\u0131na olmayaca\u011f\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir konu olabilir, yani yerindelik ve hukukilik a\u00e7\u0131dan uygun bulma hakk\u0131 var.<\/p>\n<p>Burada belirtilen s\u00fcre\u00e7 <a href=\"https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/docs\/ictuzuk.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131n\u0131n\u00a089. Maddesinde<\/a> a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Madde 89&#8217;da \u015fu ifadelere yer verilmektedir;<\/p>\n<p>&#8220;Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince kabul edilen kanunlar\u0131 onbe\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yay\u0131mlar.<\/p>\n<p>Yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 k\u0131smen veya tamamen uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131, bir daha g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere, bu hususta g\u00f6sterdi\u011fi gerek\u00e7e ile birlikte ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine geri g\u00f6nderir. Cumhurba\u015fkan\u0131nca k\u0131smen uygun bulunmama durumunda, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi sadece uygun bulunmayan maddeleri g\u00f6r\u00fc\u015febilir. B\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 bu h\u00fckme tabi de\u011fildir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, geri g\u00f6nderilen kanunu aynen kabul ederse, kanun Cumhurba\u015fkan\u0131nca yay\u0131mlan\u0131r; Meclis, geri g\u00f6nderilen kanunda yeni bir de\u011fi\u015fiklik yaparsa, Cumhurba\u015fkan\u0131 de\u011fi\u015ftirilen kanunu tekrar Meclise geri g\u00f6nderebilir.<\/p>\n<p>Anayasa de\u011fi\u015fikliklerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Yani Cumhurba\u015fkan\u0131 uygun bulmuyorsa kanunu bir kereye mahsus olarak meclise geri g\u00f6nderebilir gerek\u00e7eli bir \u015fekilde. Meclis ya aynen kabul edebilir, hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik yapmaks\u0131z\u0131n ya da cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gerek\u00e7elerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bir de\u011fi\u015fiklik yapabilir. E\u011fer Aynen kabul etmi\u015fse bu \u015fekilde tekrar cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne gelmi\u015fse art\u0131k cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n onu geri g\u00f6nderme ya da yay\u0131nlamama gibi bir yetkisi yoktur.<\/p>\n<p>15 g\u00fcn i\u00e7erisinde resmi gazetede yay\u0131nlar.<\/p>\n<p>Fakat meclise geri g\u00f6nderdikten de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015fsa(meclisin yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklik) o zaman s\u00fcre\u00e7 yeniden ba\u015flar. Bu durumda cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n bir kez daha geri g\u00f6nderme yetkisi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Buradaki veto yetkisi geciktirici veto yetkisidir. Resmi gazetede yay\u0131nlanmas\u0131 kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Kanun nas\u0131l yap\u0131l\u0131r sorusuna bu s\u00fcreci a\u00e7\u0131klayarak ile cevap vermi\u015f olduk.<\/p>\n<h4>Cumhurba\u015fkan\u0131 Hangi Kanunu Veto Edemez?<\/h4>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 onay\u0131na 2. defa sunulan kanun teklifleri ve b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 veto edilemezler. Aynen kabul edilmeleri gerekmektedir.<\/p>\n<h4>Cumhurba\u015fkan\u0131 Hangi Kanunu TBMM Geri G\u00f6nderemez?<\/h4>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 onay\u0131na 2. defa sunulan ilk halinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmam\u0131\u015f kanun teklifleri ve b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 yeniden d\u00fczenlenmesi i\u00e7in meclise geri g\u00f6nderilemez. Aynen onaylanmas\u0131 ve 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde resmi gazetede yay\u0131mlanmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n<h4>TBMM Taraf\u0131ndan Kabul Edilen Kanunlar\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Ka\u00e7 G\u00fcn \u0130\u00e7inde Yay\u0131mlar?<\/h4>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince kabul edilen kanunlar\u0131 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde resmi gazetede yay\u0131mlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><em><br \/>\n<a href=\"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/gercek-para-kazandiran-oyunlar\/\">Ger\u00e7ek Para Kazand\u0131ran Oyunlar 2022<\/a><br \/>\n<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kanun Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r? Kanun Nedir? Kanun, normlar hiyerar\u015fisinde yer alan, devletin yasama organ\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczeni sa\u011flamada en s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131 hukuki bir metin t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00c7o\u011funlukla metin halinde yani yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen yaz\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri de &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Kanun Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r? Kanunlar\u0131n Yasala\u015fma S\u00fcreci\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/kanun-nasil-yapilir\/#more-237\" aria-label=\"Read more about Kanun Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r? Kanunlar\u0131n Yasala\u015fma S\u00fcreci\">Devam\u0131n\u0131 Oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":238,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"views":2317,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=237"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}