{"id":649,"date":"2023-02-28T08:41:05","date_gmt":"2023-02-28T05:41:05","guid":{"rendered":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/?p=649"},"modified":"2023-02-28T08:41:53","modified_gmt":"2023-02-28T05:41:53","slug":"braille-alfabesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/braille-alfabesi\/","title":{"rendered":"Dokunarak Okuma Sistemi Braille Alfabesi Nedir? 2023"},"content":{"rendered":"

Braille<\/strong> G\u00f6rme engelli bireylerin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00f6zel olarak geli\u015ftirilmi\u015f dokunsal bir okuma ve yazma sistemidir. Bu alfabe, Frans\u0131z as\u0131ll\u0131 Louis Braille<\/em> taraf\u0131ndan tasarlanm\u0131\u015f ve geli\u015ftirilmi\u015ftir. Braille Alfabesi yayg\u0131n olarak K\u00f6rler Alfabesi<\/strong> olarak da bilinir. Braille alfabesi, bas\u0131l\u0131 alfabenin harflerini temsil etmek i\u00e7in y\u00fckseltilmi\u015f noktalar\u0131 kullanarak olu\u015fturulur. Ayr\u0131ca noktalama i\u015faretlerini, matematik ve bilimsel karakterleri, m\u00fczi\u011fi, bilgisayar g\u00f6sterimini ve yabanc\u0131 dilleri temsil eden semboller i\u00e7erir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Braille Nas\u0131l \u0130cat Edildi?<\/h2>\n

19.y\u00fczy\u0131lda Fransa’da Louis Braille adl\u0131 bir gen\u00e7 g\u00f6rme engellilerin okuyup yazmas\u0131na olanak verecek bir y\u00f6ntem bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Daha 3 ya\u015f\u0131ndayken ge\u00e7irdi\u011fi bir kaza sonucu g\u00f6zlerini yitirmi\u015fti. Babas\u0131n\u0131n aletleriyle oynarken,bunlardan biri onu k\u00f6r etmi\u015fti.<\/p>\n

Zeki \u00e7ocuk olan Louis 10 ya\u015f\u0131nda Paris’teki Ulusal G\u00f6rme Engelli \u00c7ocuklar Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn bursunu kazand\u0131. Okulda y\u00fczba\u015f\u0131 Barbier’in noktalar\u0131ndan yararlanarak geli\u015ftirdi\u011fi bir yaz\u0131 sistemi oldu\u011funu duydu. ‘Gece Yaz\u0131s\u0131’ denen bu sistem sayesinde, askerler mesajlar\u0131 karanl\u0131kta da okuyabiliyordu. Bu mesajlar bir ka\u011f\u0131t \u00fczerindeki kabartma noktalardan olu\u015fuyordu. Noktalar\u0131 yapmak kolayd\u0131 ve kabart\u0131lar hemen hissediliyordu.<\/p>\n

Louis g\u00f6zleri g\u00f6rmeyenler i\u00e7in benzer bir alfabe geli\u015ftirmeye karar verdi.<\/p>\n

Braille alfabesi, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Frans\u0131z as\u0131ll\u0131 \u00f6\u011fretmen Louis Braille taraf\u0131ndan icat edilmi\u015ftir. Braille, kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, okuma yazma becerisine sahip olmayan g\u00f6rme engelli ki\u015filerin e\u011fitimine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kabartmal\u0131 bir yaz\u0131 sistemini \u00f6nce tasarlamaya sonra da geli\u015ftirmeye karar vermi\u015ftir.<\/p>\n

Braille, 1821 y\u0131l\u0131nda Charles Barbier ad\u0131nda bir askeri subay\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi “Gece Yaz\u0131s\u0131” adl\u0131 kabartmal\u0131 yaz\u0131 sistemini ke\u015ffettmi\u015ftir. Bu yaz\u0131 sistemi, askerlerin gece oldu\u011funda ileti\u015fim kurmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir y\u00f6ndemdir. Ancak bu yaz\u0131 sisteminin olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir hali vard\u0131 ve Braille, g\u00f6rme engellilerin e\u011fitimi i\u00e7in daha basit bir sistem geli\u015ftirmek istiyordu.<\/p>\n

Braille, kabartmal\u0131 noktalardan olu\u015fan bir yaz\u0131 sistemi tasarlam\u0131\u015f ve bu sistemi, Barbier’in yaz\u0131 sisteminden esinlenerek geli\u015ftirmi\u015ftir. Braille, her harfi ve her rakam\u0131 6 noktal\u0131 bir yap\u0131da g\u00f6stererek bir karakterin 6 farkl\u0131 y\u00fczeyindeki olu\u015fan kombinasyonlar\u0131 kullanarak karakterleri g\u00f6stermeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n

Louis Braille<\/a>, 1829 y\u0131l\u0131nda ilk kez yaz\u0131 sistemini yay\u0131nlam\u0131\u015f ve bu sistem, k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015farak pop\u00fcler hale gelmi\u015ftir. Braille alfabesi, g\u00f6rme engellilerin okuma yazma becerilerini geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu gibi, daha sonra bilgisayar ve di\u011fer elektronik cihazlarla uyumlu hale getirilerek, yenilik\u00e7i teknolojinin geli\u015ftirilmesine de imkan sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Braille Nedir? Neye Benziyor?<\/h2>\n
\"braille
braille alfabe<\/figcaption><\/figure>\n

Braille sembolleri,h\u00fccreler olarak bilinen alan birimleri i\u00e7inde olu\u015fturulmaktad\u0131r. Dolu bir braille h\u00fccresi, \u00fc\u00e7 noktadan olu\u015fan iki paralel dikey s\u00fctunda (bir zardaki 6 say\u0131s\u0131 gibi) d\u00fczenlenmi\u015f alt\u0131 y\u00fckseltilmi\u015f noktadan olu\u015fur. Nokta konumlar\u0131, bir ila alt\u0131 aras\u0131nda say\u0131larla tan\u0131mlan\u0131r. Bu alt\u0131 noktadan bir veya daha fazlas\u0131 kullan\u0131larak 63 kombinasyonu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u00fccreler alfabenin bir harfini, rakam\u0131, noktalamay\u0131, bir kelimenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ve hatta bir kelimenin tamam\u0131n\u0131 temsil etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Braille \u0130le \u0130lgili Bunlar\u0131 Biliyor Musunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi’nin k\u00fct\u00fcphanesinde kabartma tekni\u011fi ile yaz\u0131lm\u0131\u015f 5 binden fazla kitap bulunmaktad\u0131r.<\/mark><\/p>\n

2019 y\u0131l\u0131ndan itibaren Louis Braille’nin do\u011fum g\u00fcn\u00fc olan 4 Ocak D\u00fcnya Braille G\u00fcn\u00fc olarak kutlanmaktad\u0131r.<\/mark><\/p>\n

Braille Alfabesi Nedir ve Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r?<\/h2>\n

Her kelimenin her harfi braille olarak ifade edildi\u011finde, Grade 1 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7ok az say\u0131da kitap veya ba\u015fka bir okuma materyali, Grade 1 ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, bir\u00e7ok yeni g\u00f6rme engelli yeti\u015fkin, bunu ki\u015fisel veya mutfak e\u015fyalar\u0131n\u0131 etiketlemek i\u00e7in yararl\u0131 bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00c7o\u011fu kitap ve yay\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmak i\u00e7in kullan\u0131lan sistem Grade 2 olarak bilinir. Bu sistemde h\u00fccreler, kelimeler olu\u015fturmak i\u00e7in tek tek veya ba\u015fkalar\u0131 ile kombinasyon halinde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Grade 2’de kullan\u0131lan 189 farkl\u0131 harf ve 76 k\u0131sa form kelimesi vard\u0131r. Bu kitaplar\u0131n \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli ka\u011f\u0131d\u0131n hacmini azaltmak ve okuma s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Grade 1’in dereceyle ilgisi yoktur. \u00c7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011fu anaokulundan \u0130kinci S\u0131n\u0131f Braille \u00f6\u011frenir.<\/p>\n

Braille Yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/h3>\n

Braille \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde yaz\u0131labilir.Bir \u00e7ivi kullanarak,kalemle ya da benzeri bir aletle kartonu delerek \u00e7e\u015fitli metinler olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama bu alfabe ile yaz\u0131 yazman\u0131n ve haz\u0131rlanan metinlerin ba\u015fka kimseler taraf\u0131ndan kolay \u015fekilde anla\u015f\u0131labilmesinin en mant\u0131kl\u0131 yolu, \u2018Braille Alfabesi Tableti\u2019 gibi isimlerle bilinen ve plastikten ya da metalden yap\u0131lan aleti kullanmak olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu tableti bir \u015fablona benzetmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tablet, birbirlerine mente\u015fe ile tutturulmu\u015f olan iki plakadan meydana gelmektedir. Bu iki plaka birbirlerine tutturulmadan \u00f6nce aralar\u0131na kabartma yaz\u0131 kartonu yerle\u015ftirilmektedir. Ucu sivri, \u00e7iviye benzeyen kalemle karton delinir ve kabartma alfabede yer alan karakterler (harfler, rakamlar, noktalama i\u015faretleri) kartona i\u015flenir. Kullan\u0131lan k\u00e2\u011f\u0131t kal\u0131n ve bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda noktalar\u0131n hissedilmesini sa\u011flayan bir materyaldir.<\/p>\n

Braille Alfabesi ile yaz\u0131 yazman\u0131n daha kolay ve h\u0131zl\u0131 bir yolu ise bu alfabedeki alt\u0131 noktaya kar\u015f\u0131l\u0131k gelmek \u00fczere alt\u0131 tu\u015fu bulunan \u00f6zel kabartma yaz\u0131 daktilosunu kullanmakt\u0131r. 1892\u2019de Illinois K\u00f6rler Okulu\u2019nun y\u00f6neticisi Frank H. Hall taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen daktilo, g\u00f6rme engelliler i\u00e7in daha kolay \u015fekilde metin haz\u0131rlama imk\u00e2n\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bilgisayar end\u00fcstrisindeki teknolojik geli\u015fmeler Braille kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok imkan sa\u011flad\u0131 ve geni\u015fletmeye devam etti. Yaz\u0131l\u0131m programlar\u0131 ve ta\u015f\u0131nabilir elektronik not defterleri, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yaz\u0131lar\u0131n\u0131 kaydetmelerini ve d\u00fczenlemelerini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

Fransa’da on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda Louis Braille taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmesinden bu yana,bu alfabe yaln\u0131zca etkili bir ileti\u015fim arac\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda g\u00f6rme engelli veya \u00f6nemli g\u00f6rme kayb\u0131 olan insanlar i\u00e7in okuryazarl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak ve geli\u015ftirmek i\u00e7in kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir yol haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Braille Alfabesi Numaralar\u0131<\/h3>\n
\"braille
Braille Alfabesi Numaralar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n

Braille’nin Avantajlar\u0131<\/h2>\n

Braille, g\u00f6rme engelli ki\u015filer i\u00e7in baz\u0131 avantaj sa\u011flar. \u0130\u015fte Braille’nin avantajlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n