{"id":756,"date":"2023-07-08T16:36:15","date_gmt":"2023-07-08T13:36:15","guid":{"rendered":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/?p=756"},"modified":"2023-07-08T16:36:15","modified_gmt":"2023-07-08T13:36:15","slug":"orman-yagmur-ceker-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/orman-yagmur-ceker-mi\/","title":{"rendered":"Orman Ya\u011fmur \u00c7eker mi?"},"content":{"rendered":"

Orman Ya\u011fmur \u00c7eker mi?<\/strong> G\u00fcnl\u00fck hayatta \u00e7ok duydu\u011fumuz s\u00f6zd\u00fcr “orman ya\u011fmur \u00e7ekti<\/em>.” Bunun enteresan \u015fekilde do\u011frulup pay\u0131 vard\u0131r. Ancak yine de tam do\u011frudur diyemeyiz. Bu konuya bilimsel yakla\u015f\u0131mla akademik terimler kullanmaktan ka\u00e7\u0131narak a\u00e7\u0131kl\u0131k getirdim. Kaynak yoktur, bran\u015f kazan\u0131mlar\u0131m, kendim co\u011frafya \u00f6\u011fretmeniyim.<\/p>\n

Co\u011frafya \u00d6\u011fretmeni Fatih Kar’\u0131n Kaleme Ald\u0131\u011f\u0131 Yaz\u0131<\/strong><\/p>\n

\n

ORMAN MI YA\u011eMUR \u00c7EK\u0130YOR YA\u011eMUR MU ORMAN OLU\u015eTURUYOR<\/h2>\n

G\u00fcnl\u00fck hayatta s\u0131k\u00e7a duyar\u0131z Orman Ya\u011fmur \u00c7ekiyor<\/em><\/strong> s\u00f6z\u00fcn\u00fc. Bu yaz\u0131da orman ya\u011fmur \u00e7eker mi<\/em> yoksa bu durum g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden farkl\u0131 m\u0131 bilimsel olarak a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. Bu s\u00f6z sadece bir s\u00f6ylenti de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen kadar\u0131yla ormanl\u0131k yerlerde ya\u011fmur fazla ya\u011f\u0131yor. Buradaki mesele soruyu yanl\u0131\u015f sormam\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyada ormanl\u0131k alanlarda ve T\u00fcrkiye\u2019de ormanl\u0131k alan\u0131 bol olan Karadeniz da\u011flar\u0131nda ya\u011fmurun fazla ya\u011fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ger\u00e7ekten de ormanlar ile ya\u011f\u0131\u015f\u0131n bir ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011fu kesindir. O halde do\u011fru soruyu soral\u0131m ve inceleyelim.<\/p>\n

YA\u011eI\u015eLI YERLERDE ORMAN OLUR MU?<\/h2>\n

Do\u011fru sorumuz budur. Ormanlar\u0131 olu\u015fturan a\u011fa\u00e7 topluluklar\u0131 bol su isteyen bitkilerdir. A\u011fa\u00e7lar suyun az oldu\u011fu yerlerde yeti\u015femez yada \u00e7\u00f6llerde oldu\u011fu gibi k\u0131sa g\u00f6vdeli olurlar. O halde bir yerde ya\u011f\u0131\u015f fazlaysa orada ormanl\u0131k alan olu\u015fmas\u0131 gerekir. Ama ormanl\u0131k alanda ya\u011fmur<\/a> g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ormanlar\u0131n oraya ya\u011f\u0131\u015f getirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. Aksine fazla ya\u011f\u0131\u015ftan dolay\u0131 o b\u00f6lge orman bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kaplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

ORMAN YA\u011eMUR \u00c7EKER M\u0130?<\/h2>\n

Bu sefer sorumuzu orman ya\u011fmur \u00e7eker mi<\/em> \u015feklinde sorup cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Ya\u011fmurun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in nem dedi\u011fimiz su buhar\u0131 gerekir. Su buhar\u0131 atmosferde y\u00fckselerek so\u011fur ve yo\u011funla\u015f\u0131r b\u00f6ylece bulutlar olu\u015fur. Yo\u011funla\u015fan su buhar\u0131 damlac\u0131klar haline gelir ve yer \u00e7ekiminin etkisiyle yere \u00e7ekilir. \u0130\u015fte buna ya\u011f\u0131\u015f diyoruz. Peki \u00f6yleyse ger\u00e7ek sorumuza gelelim; bitkiler su buhar\u0131 olu\u015fturur mu?<\/p>\n

Bitkiler k\u00f6kleriyle yerdeki suyu al\u0131r ve b\u00fcy\u00fcmek i\u00e7in kullan\u0131r. T\u0131pk\u0131 b\u00fct\u00fcn canl\u0131larda oldu\u011fu gibi bitkilerde sudan ald\u0131\u011f\u0131 maddeleri kulland\u0131ktan sonra at\u0131k olu\u015fturur. Bitkilerin at\u0131\u011f\u0131 sudur ve bunu terleme yoluyla yaparlar. \u00d6zellikle yapraklar\u0131ndaki terleme ile fazla suyu b\u00fcnyelerinden \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Yapraklar\u0131 geni\u015f olan bitkilerde terleme daha fazlad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc yapra\u011f\u0131n y\u00fczeyi geni\u015ftir. Y\u00fczeyi dar olan i\u011fne yaprakl\u0131 a\u011fa\u00e7larda ve \u00f6zellikle dikenli yapra\u011fa sahip \u00e7\u00f6l bitkilerinde terleme \u00e7ok daha az olur. Zaten \u00e7\u00f6l bitkilerinin su kaybetmemesinde ki en \u00f6nemli etken yapraklar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bitkilerin yada a\u011fa\u00e7lar\u0131n yapraklar\u0131ndaki terleme ile bitkiler atmosfere su buhar\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olurlar. Su buhar\u0131 ya\u011f\u0131\u015f demek oldu\u011funa g\u00f6re bitkilerin ya\u011f\u0131\u015f olu\u015fumunda katk\u0131s\u0131 var diyebiliriz. Ancak bu katk\u0131n\u0131n ne derece oldu\u011fu \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ya\u011f\u0131\u015f olu\u015fumu i\u00e7in gereken su buhar\u0131 en fazla okyanuslar \u00fczerinde ve al\u00e7ak bas\u0131nc\u0131n oldu\u011fu yerlerde olur.<\/p>\n

Al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 alanlar\u0131nda su buhar\u0131 y\u00fckselerek bulutlar\u0131 olu\u015fturur. Suyun yerden buharla\u015fmas\u0131 i\u00e7in ise s\u0131cakl\u0131k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131cakl\u0131k yerdeki suyun buhar haline gelmesini sa\u011fl\u0131yor. O halde ya\u011f\u0131\u015f olu\u015fumu i\u00e7in en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fcm\u00fcz al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 \u00f6zelli\u011fine sahip s\u0131cak bir alan ve su olacakt\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki fakt\u00f6rler daha az etkiye sahiptir.<\/p>\n

\"Orman
Orman Ya\u011fmur \u00c7eker mi?<\/figcaption><\/figure>\n

K\u0130M KAZANDI<\/h2>\n

Bitkilerin terleme yoluyla atmosfere kar\u0131\u015fan suyun oran\u0131 olduk\u00e7a azd\u0131r. Evet ormanlar ya\u011f\u0131\u015f olu\u015fumuna katk\u0131 sa\u011flar ama \u201cormanlar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 \u00e7eker\u201d diyebilecek kadar etki yapamazlar. Yani ormanlar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 \u00e7eker diyen bir ki\u015fi yalan s\u00f6ylemi\u015f olmaz ama ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 alanlarda orman olur diyen ki\u015fi daha do\u011fru s\u00f6ylemi\u015f olur.<\/p>\n

G\u00fcnl\u00fck hayatta s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz “orman ya\u011fmur \u00e7ekti” s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekten do\u011fru mu? Bu konuda bir\u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f bulunsa da, bu yaz\u0131da bilimsel yakla\u015f\u0131mla ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00fczerindeki etkisini inceleyece\u011fiz. Kaynaklar olmadan, sadece co\u011frafya \u00f6\u011fretmeni olarak kendi bilgi ve tecr\u00fcbelerime dayanarak bu konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirece\u011fim.<\/p>\n

Ormanlar, d\u00fcnyan\u0131n oksijen \u00fcretiminde b\u00fcy\u00fck bir rol oynar. Bu nedenle, ormanlar\u0131n korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Ya\u011fmur, do\u011fal bir olayd\u0131r ve ormanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Ancak, baz\u0131 durumlarda ormanlar ya\u011fmur \u00e7ekmezler ve bu da ormanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verebilir. Bu makalede, ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00e7ekip \u00e7ekemedi\u011fi ve bunun orman ekosistemine etkisi incelenecektir.<\/p>\n

Orman Ya\u011fmur \u00c7eker mi?<\/h2>\n

Ormanlar, suyu topraktan emer ve havaya buharla\u015fma yoluyla geri verir. Bu, havadaki nem oran\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r ve ya\u011fmur bulutlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Ormanlar, nemli bir ortamda b\u00fcy\u00fcrler ve ya\u011fmurun orman topra\u011f\u0131na n\u00fcfuz etmesini sa\u011flarlar. Bu nedenle, ormanlar ya\u011fmur \u00e7ekerler.<\/p>\n

Ancak, baz\u0131 durumlarda ormanlar ya\u011fmur \u00e7ekemezler. Bunun nedeni, ormanlar\u0131n tahrip edilmesidir. Ormanlar\u0131n kesilmesi veya yang\u0131nlar nedeniyle yok olmas\u0131, ya\u011fmurun orman topra\u011f\u0131na n\u00fcfuz etmesini engeller. Bu durumda, ya\u011fmur suyu topra\u011f\u0131 h\u0131zla terk eder ve erozyona neden olur. Bu da orman ekosisteminde bir\u00e7ok soruna yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n

Ormanlar neden ya\u011fmur \u00e7eker?<\/strong><\/p>\n

Ormanlar, havadaki nem oran\u0131n\u0131 art\u0131rarak ya\u011fmur bulutlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olurlar.<\/p>\n

Ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00e7ekememesi neye neden olur?<\/strong><\/p>\n

Ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00e7ekememesi, toprak erozyonuna, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn zarar g\u00f6rmesine ve orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olur.<\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00e7ekmesini nas\u0131l etkiler?<\/strong><\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, ya\u011fmurun d\u00fczensizle\u015fmesine ve orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n

Ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00e7ekmesi neden \u00f6nemlidir?<\/strong>
\nOrmanlar, d\u00fcnyan\u0131n oksijen \u00fcretiminde b\u00fcy\u00fck bir rol oynar ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Ormanlar\u0131n ya\u011fmur \u00e7ekmesi, orman ekosisteminin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n


\nUzay Neden Karanl\u0131k?<\/a>
\n<\/em><\/p><\/blockquote>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Orman Ya\u011fmur \u00c7eker mi? G\u00fcnl\u00fck hayatta \u00e7ok duydu\u011fumuz s\u00f6zd\u00fcr “orman ya\u011fmur \u00e7ekti.” Bunun enteresan \u015fekilde do\u011frulup pay\u0131 vard\u0131r. Ancak yine de tam do\u011frudur diyemeyiz. Bu konuya bilimsel yakla\u015f\u0131mla akademik terimler kullanmaktan ka\u00e7\u0131narak a\u00e7\u0131kl\u0131k … <\/p>\n

Devam\u0131n\u0131 Oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"views":990,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=756"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/756\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/almanca.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}